Η τριπλή λειτουργία του σχολικού κήπου

Σε παιδαγωγικό επίπεδο ο κυριότερος λόγος της δημιουργίας των σχολικών κήπων είναι η βιωματική διδασκαλία, γιατί αυτή ενθαρρύνει το μαθητή να συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία της μάθησης, τον προτρέπει να ερευνά, να ανακαλύπτει, να ενεργοποιεί τη φαντασία του και τη δημιουργικότητα του και του προτείνει την αναζήτηση ή τη δημιουργία νοήματος αντί της απομνημόνευσης πληροφοριών.

523373_3588199185549_752727747_n

Έρευνες έδειξαν ότι, η βιωματική εκπαίδευση στους σχολικούς κήπους δημιούργησε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα παιδιά για τη μάθηση, προήγαγε την ολοκλήρωσή τους, την ψυχολογική τους ανάπτυξη και προκάλεσε δέσμευση για καλή συμπεριφορά και ισότιμη συνεργασία. Επίσης, τους δημιούργησε την αίσθηση της ικανοποίησης και της περηφάνιας, που νιώθουν για το «δημιούργημά» τους στο «δικό τους» σχολείο, έννοια που γίνεται πιο έντονη όταν δημιουργείται από τον κόσμο η φήμη ότι αυτό είναι ένα «καλό σχολείο», ως αποτέλεσμα της αλλαγής της μορφής και της λειτουργίας του. Παράλληλα, η ποικιλία των γνωστικών αντικειμένων που μπορούν να διδαχθούν σε ένα σχολικό κήπο προώθησε τη διεπιστημονική μάθηση, ενώ η ενασχόληση με αυτόν δημιουργεί προϋποθέσεις, ώστε οι μικροί μαθητές να εξελιχθούν σε ενήλικες ευαίσθητους περιβαλλοντικά.

Σύμφωνα με τα παραπάνω λοιπόν, μέσα από την κατασκευή και ανάπτυξη του σχολικού κήπου προωθείται η διεπιστημονική, βιωματική και ανακαλυπτική μάθηση, ώστε να υλοποιείται ο παιδαγωγικός στόχος του αειφόρου σχολείου, δηλαδή η κατανόηση σύνθετων και πολύπλοκων σχέσεων, η ανάπτυξη κριτικής σκέψης και ανάληψη ενεργής δράσης.

Σε κοινωνικό/οργανωσιακό ο σχολικός κήπος μπορεί να λειτουργήσει στην ανάπτυξη συνεργατικών σχέσεων σε πολλαπλά επίπεδα. Στα σχολεία, όπου δεν υπάρχει κήπος, οι μαθητές συνήθως παίζουν συμβατικά παιχνίδια, όπως για παράδειγμα ποδόσφαιρο. Παιδιά τα οποία δεν μπορούν να ανταποκριθούν ικανοποιητικά σε τέτοιου είδους δραστηριότητες, απογοητεύονται και εγκαταλείπουν. Το «πράσινο έδαφος» παρέχει τη δυνατότητα στα παιδιά να ασχοληθούν με ευχάριστα μη ανταγωνιστικά και μεγάλης διάρκειας παιχνίδια (πχ παραδοσιακά παιχνίδια) επειδή νοιώθουν ικανοποίηση από τη συμμετοχή τους και την απόδοσή τους. Στα παιχνίδια αυτά υπάρχει περισσότερη φαντασία, πολιτική συμπεριφορά και ενίσχυση δεσμού παιχνιδιού με μάθηση. Επίσης διευκολύνεται η συμμετοχή και η ενσωμάτωση παιδιών διαφορετικής καταγωγής, χρώματος, γλώσσας ή κοινωνικής προέλευσης.

Όμως επειδή οι γνώσεις και οι δεξιότητες μαθητών και εκπαιδευτικών δεν είναι αρκετές για την ανάπτυξη και διαχείριση του σχολικού κήπου, τα σχολεία ως χώρος μάθησης αναπτύσσουν συνεργασίες είτε για παράδειγμα με εταίρους της αγροτικής κοινότητας γιατί με τη βοήθειά τους θα διευκολυνθεί η μελέτη των τοπικών φυσικών πόρων είτε πάλι δημιουργούν συνεργασίες με πανεπιστήμια, με ειδικούς από το πάρκο της πόλης ή και τοπικές επιχειρήσεις ώστε να διευκολυνθεί η μελέτη της οικολογίας του αστικού δάσους κ.ά.

Για να μπορέσουν να υλοποιηθούν όλες αυτές οι πτυχές της δημιουργίας του σχολικού κήπου είναι απαραίτητη η επικοινωνία και η συνεργασία τόσο μεταξύ των εκπαιδευτικών, όσο και μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών με σκοπό την εκπόνηση από κοινού προγράμματος εργασιών, το οποίο ακολουθεί το κρυφό αναλυτικό πρόγραμμα και τέλος ανάμεσα στη σχολική και την ευρύτερη κοινότητα.

253119_3588204785689_180580836_n

Τέλος η διαχείριση ενός σχολικού κήπου με αειφορικό τρόπο προϋποθέτει παρεμβάσεις σε τεχνικό /οικονομικό επίπεδο. Οι παρεμβάσεις αφορούν την εξοικονόμηση φυσικών πόρων, εξοικονόμηση νερού με αλλαγές στην καταναλωτική συμπεριφορά, τρόπους καλλιέργειας, μελέτη βιοποικιλότητας, κατασκευή δεξαμενών και συστημάτων ποτίσματος, δημιουργία κομπόστ, εξοικονόμηση ενέργειας με χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διαχείριση απορριμμάτων, ανακύκλωση κ.λπ.

Βέβαια οι αλλαγές, τις οποίες απαιτεί η δημιουργία του αειφόρου σχολείου και στα τρία παραπάνω επίπεδα προϋποθέτουν την ανάπτυξη σχέσεων συνεργατικότητας ανάμεσα σε όλους τους μετόχους της σχολικής κοινότητας. Η δημιουργία του σχολικού κήπου μπορεί να γίνει το κύτταρο για την ανάπτυξη μιας ανοικτής συνεργατικής κοινότητας, αφού προσφέρει το πεδίο ουσιαστικής και αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών ανεξαρτήτως ειδικότητας, αλλά και με πρόσωπα και φορείς εκτός σχολείου.

Αποσπάσματα από το κείμενο της Δήμητρας- Ευτέρπης Σωτηροπούλου (Δρ Γεωπονικών Επιστημών, Μέλους Π.Ο. ΚΠΕ Αργυρούπολης)

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο.

Advertisements

About perekp

Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Διεύθυνσης Α/θμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Αττικής
This entry was posted in Υλικό and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s