Δώδεκα φυτά που αξίζει να καλλιεργήσετε δίπλα στις ντομάτες σας

ntomates-fyta-kalliergeia-130805

Καλλιεργείτε ντομάτες στον κήπο ή στο μπαλκόνι σας; Εάν όχι, διαβάστε πώς μπορείτε να το κάνετε εδώ και απολαύστε το νοστιμότερο λαχανικό του καλοκαιριού από το δικό σας μποστάνι.

Μαζί με την ντομάτα μπορείτε όμως να καλλιεργήσετε και άλλους σπόρους. Η καλλιέργεια«φιλικών» φυτών μαζί υποτίθεται ότι βελτιώνει την ανάπτυξη και το άρωμά τους, ενώ τα προστατεύει από τα παράσιτα.

Διαβάστε ποια είναι 12 φυτά που μπορείτε να καλλιεργήσετε μαζί με τις ντομάτες στον κήπο ή τη βεράντα σας.

1. Μπουράντζα

Η μπουράντζα (Borago officinalis – Βοράγινο το φαρμακευτικό) είναι φυτό ιθαγενές στην περιοχή της Μεσογείου, αλλά έχει εισαχθεί σε πολλές άλλες περιοχές. Τον χειμώνα ξεραίνεται αλλά την άνοιξη βλασταίνουν καινούργια βλαστάρια από τους σπόρους του προηγούμενου φυτού. Τα φύλλα του είναι βρώσιμα και καλλιεργείται σε πολλούς κήπους στην Ευρώπη για αυτόν το σκοπό. Επίσης από του σπόρους του εξάγεται ένα αιθέριο έλαιο που χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική για την αντιθρομβωτική του δράση.

Η μπουράντζα υποτίθεται ότι απομακρύνει τα σκουλήκια της ντομάτας. Δοκιμάστε τη.

2. Φαγώσιμοι βολβοί

3. Κατιφέδες

Οι κατιφέδες του γένους Tagetes υποτίθεται ότι διώχνουν τα παράσιτα του κήπου. Παράγουν την φωτοτοξίνη άλφα-terthieny που μειώνει τους νηματώδεις κόμβου ρίζας στο έδαφος.

4. Νεροκάρδαμο

Το νεροκάρδαμο προέρχεται από την Ευρώπη, αλλά μπορεί να βρεθεί επίσης σε πολλά μέρη στη Βόρεια Αμερική. Το φυτό έχει μακριά γωνιώδη κλαδιά με εντυπωσιακά σκούρα πράσινα φύλλα. Η περίοδος ανθοφορίας του είναι από το Μάιο ως τον Σεπτέμβριο.

Το νεροκάρδαμο είναι ένα αποτοξινωτικό βότανο βαρέων μετάλλων και πλούσια πηγή χλωροφύλλης για τον καθαρισμό του αίματος.

5. Βασιλικός

6. Καλέντουλα

Η Καλέντουλα είναι μονοετές φυτό με άνθη έντονα κίτρινα ή πορτοκαλί. Είναι συγγενικό φυτό με τη μαργαρίτα. Η περίοδος ανθοφορίας της είναι πολύ μεγάλη και κρατάει από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Οκτώβριο. Η Καλέντουλα αναπτύσσεται κυρίως σε χαμηλότερα υψόμετρα και συναντάται σε χωράφια, πλαγιές και άκρες δρόμων. Χρησιμοποιείται επίσης και ως καλλωπιστικό.

7. Καρότα

Φυτεύουμε καρότα νωρίς στην περίοδο σποράς πριν βγουν οι πρώτες ντομάτες. Βάζουμε ακόμα μια σπορά πριν βγει η τελευταία φουρνιά ντομάτες.

8. Πιπεριές

Μπορούμε να φυτέψουμε πράσινες και κόκκινες πιπεριές μαζί με τις ντομάτες μας.

9. Φασκόμηλο

10. Κρεμμύδια

11. Σκόρδο

12. Μαρούλια

Τα μαρούλια και τα υπόλοιπα φυλλώδη λαχανικά στην ίδια γλάστρα με τις ντομάτες λειτουργούν ως ζωντανό αχυρόστρωμα διατηρώντας το έδαφος υγρό και δροσερό. Μειώνουν επίσης της πιθανότητες διάδοσης ασθενειών.

Μπορείτε να πειραματιστείτε με τις πιο πάνω καλλιέργειες και να προσθέσετε νόστιμα συστατικά στις καλοκαιρινές σαλάτες και τα ποτά σας.

 

Αναδημοσίευση από econews

Advertisements
Posted in Κηποτεχνία | Tagged , , | Leave a comment

Οδηγός λαχανόκηπου

Πατήστε πάνω στην εικόνα για να κατεβάσετε σε pdf τον Οδηγό που επιμελήθηκε ο Περιβαλλοντικός Όμιλος Σαλαμίνας “Perivos”.

laxanokipos

Posted in Υλικό | Tagged , | Leave a comment

Το ξύπνημα της φράουλας

του Άντυ Παξινού από τους http://www.bostanistas.gr/

Η φράουλα ανήκει στην οικογένεια των Ροδοειδών (Rosaceae) και κατάγεται από τη Χιλή. Λόγω της υπερβολικής γλυκάδας στη γεύση και στο άρωμά της, είναι από τα αγαπημένα φρούτα των περισσότερων και παρόλο που είναι πολύ ευαίσθητη, συνεπώς και ακριβή, δεν είναι καθόλου δύσκολο να καλλιεργηθεί.

Photo: urbangardenresource.com
Photo: urbangardenresource.com

Ως φυτό σχηματίζει μικρή ρίζα, επομένως είναι ιδανική να καλλιεργηθεί σε κρεμαστές ή κάθετες γλάστρες. Επιπλέον το ύψος της την προστατεύει από τα έντομα του εδάφους, που λιγουρεύονται τις φράουλες όσο και εμείς, προκαλώντας τη μοναδική δυσκολία της καλλιέργειάς τους. Μπορούμε ακόμα να τα τις προστατέψουμε σκεπάζοντας τις με σήτα, που θα εμποδίσει τη ζημιά από τα έντομα.

Επειδή οι φράουλες έχουν μικρό ριζικό σύστημα, χρειάζονται συχνό πότισμα. Γι’ αυτόν τον λόγο θα επιλέξουμε χώμα με περισσότερη τύρφη, ώστε να συγκρατεί πιο αποτελεσματικά την υγρασία. Θα ξεκινήσουμε τις φράουλες από σπορόφυτα ή από σπόρους. Εάν επιλέξουμε σπόρους, τότε πρέπει να τοποθετήσουμε τα σποράκια στο ψυγείο για 4 εβδομάδες πριν τα σπείρουμε. Αυτό είναι αναγκαίο γιατί η φράουλα με αυτό τον τρόπο αντιλαμβάνεται το τέλος τους χειμώνα και ενεργοποιεί το ριζικό τις σύστημα. Για αυτό και η ιδανικότερη εποχή για καλλιέργεια φράουλας, είναι τώρα, η άνοιξη.

Photo: agrimatco.lv
Photo: agrimatco.lv

Θα τις τοποθετήσουμε σε ένα σημείο που θα τις βλέπει ο ήλιος μόνο το απόγευμα και το πρωί – το μεσημέρι προτιμούν την σκιά καθώς ξεραίνονται με την υπερβολική ζέστη. Το πρώτο έτος, η φράουλα θα αναπτύξει κυρίως τη ρίζα και τα φύλλα τις και θα παράγει λίγους καρπούς. Καθώς όμως είναι πολυετές φυτό, από το δεύτερο έτος και έπειτα θα παράγει περισσότερους. Αρκεί να την προστατέψουμε από τις παγωνιές του χειμώνα, ώστε να μη πάθει ζημιά η ρίζα του φυτού.

Η φράουλα, εκτός από σπόρο, αναπτύσσει και παραφυάδες. Δηλαδή βλαστάρια που δημιουργούνται από το φυτό ως κλαδιά, με σκοπό να πολλαπλασιαστεί. Οι παραφυάδες θα αναζητήσουν ένα κομμάτι χώμα, ώστε να ριζώσουν και να γίνουν με τη σειρά τους νέα φυτά. Μπορούμε να θάψουμε τις νέες παραφυάδες σε κυπελάκια με λίγο χώμα, δίπλα από το φυτό μας. Ύστερα από 1 με 2 εβδομάδες, μόλις ριζώσουν να τα κόψουμε από το αρχικό φυτό, μπορούμε να τα μεταφυτεύσουμε σε νέες ανεξάρτητες γλάστρες. Με αυτόν τον τρόπο θα έχουμε και θα απολαμβάνουμε όλο και περισσότερες φράουλες και παράλληλα οι παραφυάδες θα πάψουν να απορροφούν δύναμη από τα αρχικά μας φυτά.

Photo: 66squarefeet.blogspot.com
Photo: 66squarefeet.blogspot.com

Υπάρχουν αρκετές ποικιλίες για παραγωγικές φράουλες αλλά δε θα πρέπει αγνοήσουμε και τις αυτοφυείς άγριες φράουλες της χώρας μας. Μπορεί να υστερούν σε μέγεθος αλλά είναι πολύ πιο ανθεκτικές στις υψηλές θερμοκρασίες και το ξηρό κλίμα της περιοχής μας. Επομένως η καλλιέργεια τους είναι πιο εύκολη, με μικρότερη χρήση νερού και περισσότερο ανθεκτικές στα έντομα. Τέλος, οι άγριες φράουλες μπορεί να είναι λιγότερο παραγωγικές αλλά είναι πολύ πιο πλούσιες σε γεύση, άρωμα και ιχνοστοιχεία.

Posted in Βοτανική | Tagged , , | Leave a comment

Η επανάσταση στη διατροφή μας ξεκινάει από το σχολείο

—της Έλενας Δάναλη—

124564_214628

Να κάτι σε αυτή την χώρα που μας κάνει αισιόδοξους για το μέλλον: Εκατοντάδες σχολικοί λαχανόκηποι έχουν «ξεφυτρώσει» στις αυλές νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων σε όλη την Ελλάδα και χάρη στην πρωτοβουλία και το κέφι δασκάλων, παιδιών και γονιών πολλαπλασιάζονται με πολύ γρήγορους ρυθμούς.

veget

Είχαμε το προνόμιο να συναντήσουμε δύο από τα ομορφότερα παραδείγματα αστικών σχολικών λαχανόκηπων στον A’ Νηπιακό Σταθμό Αγίου Ιωάννη Ρέντη και στο 14ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω. Εκεί, δάσκαλοι, γονείς και παιδιά δημιούργησαν και συντηρούν τον λαχανόκηπο του σχολείου τους συμμετέχοντας «όλοι επί ίσοις όροις», όπως τονίζει o Παναγιώτης Παπαδόπουλος, μπαμπάς εθελοντής κηπουρός, που μας εξηγεί πως «Το κλειδί στην όλη προσπάθεια είναι ο ενθουσιασμός και η στήριξη των δασκάλων και του Συλλόγου Γονέων του σχολείου μας».

124498_214442

Ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος, εθελοντής κηπουρός, πηγαίνει στον κήπο με τις κόρες του μέχρι και το Σάββατο το πρωί για να ποτίσουν τα λαχανικά αν χρειαστεί!

«Πώς σας ήρθε να ξεκινήσετε μία τέτοια ιδέα;» ρωτήσαμε τη Χριστίνα Καρκάνη και τη Δώρα Βαγενά, δασκάλες στο 14ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω, όπου στα ελάχιστα διαθέσιμα τετραγωνικά μέτρα της αυλής τους τα παιδιά συντηρούν μεγάλη ποικιλία από εποχικά λαχανικά, αλλά και ελληνικές ποικιλίες από κουκιά, ρεβίθια, λούπινα.«Θέλαμε να κάνουμε κάτι μαζί με τα παιδιά για να τους μάθουμε τα ξεχασμένα ελληνικά φυτά, αλλά και να τα βοηθήσουμε να εξοικειωθούν με όλα τα στάδια παραγωγής της τροφής τους. Έτσι μαθαίνουν σιγά-σιγά ότι η φρεσκοκομμένη σαλάτα και τα βραστά παντζάρια από τον κήπο είναι φαγητό», μας εξηγούν όσο ετοιμάζουν τη μαρουλοσαλάτα (από τον κήπο τους) που θα συνοδέψει το μεσημεριανό φαγητό των μαθητών.

Στον Α’ Νηπιακό Σταθμό Αγ. Ιωάννη Ρέντη, με τη βοήθεια και τη συμμετοχή δασκάλων, γονιών, αλλά και παππούδων (που θυμούνται πολύ καλά ότι η γη παράγει την τροφή και όχι η βιομηχανία), οι μαθητές τους τελευταίους μήνες της σχολικής χρονιάς τρώνε κάθε μέρα ντοματοσαλάτα από τις ντομάτες που μαζεύουν μόνοι τους από τον κήπο τους. «Με ρωτάνε οι γονείς τι κάνω και τα παιδιά τους τρώνε εδώ τα φασολάκια. Τίποτα δεν κάνω, μόνα τους τα κάνουν όλα. Εκείνα τα φυτεύουν, εκείνα τα μαζεύουν και μου τα φέρνουν. Εγώ απλά τους τα μαγειρεύω»,λέει η μαγείρισσα που καθημερινά ετοιμάζει φαγητό για εκατοντάδες παιδιά όλων των παιδικών σταθμών του Δήμου Ρέντη.

124552_214600

Στους σχολικούς λαχανόκηπους συμβαίνει ήδη μια πελώρια επανάσταση: τα παιδιά (η επόμενη γενιά καταναλωτών τροφής δηλαδή!) μαθαίνουν να φυτεύουν, να τσαπίζουν, να ποτίζουν και να συγκομίζουν (άρα να παράγουν) φρέσκια, καθαρή τροφή εποχής, χωρίς χημικά που δηλητηριάζουν την υγεία ανθρώπων και περιβάλλοντος. Συμμετέχοντας σε κάθε βήμα της διαδικασίας παραγωγής έστω μέρους της τροφής τους, τα παιδιά μαθαίνουν να κάνουν καλύτερες διατροφικές επιλογές ξεκινώντας από τα πιο απλά: να αναγνωρίζουν τα φρέσκα λαχανικά ως τροφή και να ξεχωρίζουν την εποχικότητά τους. Το χειμώνα τρώμε μαρούλια, παντζάρια, μπρόκολα και σπανάκι και το καλοκαίρι ντομάτες, μελιτζάνες και πιπεριές. Τόσο απλά και τόσο καθαρά!

«Τι παραπάνω χρειάζεστε;», ρωτάμε τους δασκάλους. «Να έρθουμε σ’ επαφή με άλλα σχολεία που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία σε λαχανόκηπους ή με σχολεία που θέλουν τώρα να ξεκινήσουν».Δικτύωση επιθυμούν οι δάσκαλοι. Δικτύωση και αλληλεπίδραση. Γιατί πιστεύουν το έργο που κάνουν και θέλουν να το αναπτύξουν περισσότερο, να το εξελίξουν, να το διευρύνουν και να πολλαπλασιάσουν τα αποτελέσματά του. Επειδή και σε αυτή την περίπτωση: όσο πιο πολλοί τόσο πιο καλά, για όλους!

Κάντο και εσύ στο σχολείο σου!

Επικοινώνησε μαζί μας στο 210 3806374 & 375 και θα συναντηθούμε για να συζητήσουμε από κοντά την πρωτοβουλία σχολικού λαχανόκηπου που έχεις ήδη ξεκινήσει ή αυτή που θέλεις να ξεκινήσεις.

Πηγή: Greepeace-Ελλάδα

Posted in Βοτανική, Κηποτεχνία | Tagged , , | Leave a comment

Φτιάχνω το δικό μου κήπο… καλλιεργώντας βότανα

arnaia

Η παρούσα έκδοση αποτελεί υποστηρικτικό υλικό του νέου προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του Κ.Π.Ε Αρναίας, με θεωρητικό υπόβαθρο και προτεινόμενο εκπαιδευτικό υλικό έτοιμα προς χρήση, το οποίο εκπονήθηκε τη σχολική χρονιά 2014-2015.

https://www.dropbox.com/sh/1xas831vdstc5nn/AAClvM5S3CcZQXtht9aYPbdOa?dl=0

 

Posted in Βοτανική, Κηποτεχνία | Tagged , , | Leave a comment

Αστικοί Οπωρώνες : Τα οπωροφόρα δένδρα να επιστρέψουν στις πόλεις μας

Αναδημοσίευση από το http://worldagronomists.blogspot.gr

Του Δρα Σταμάτη Σεκλιζιώτη

Γεωπόνου – Αρχιτέκτονα Τοπίου (PhD)

Τα οπωροφόρα και το αστικό περιβάλλον

Τα οπωροφόρα δένδρα τα γνωρίζουμε οι μεν αγρότες και οι γεωπόνοι από την καλλιεργητική πρακτική και την παραγωγή, οι δε κάτοικοι της πόλης (κυρίως οι νέες γενιές που έχασαν επαφή με την ύπαιθρο) από τον μανάβη της γειτονιάς, τη λαϊκή ή το σούπερ μάρκετ, αλλά μόνο ως «φρούτα» και λιγότερο ως ζωντανούς οργανισμούς ή «δένδρα – οντότητες», με διαφορετική φυσιολογία κατά βοτανική κατηγορία, τη φυλλοβόλο ή αείφυλλη συμπεριφορά, τις εδαφοκλιματικές απαιτήσεις, το μέγεθος, σχήμα, υφή, την ανθοφορία, χρώμα, περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αισθητική, οικονομική αξία, κλπ.

Η πολύτιμη προσφορά της αστικής δενδροκομίας, εκτός από την αισθητική και  περιβαλλοντική της διάσταση, είναι εξίσου και διατροφική και δεν είναι καθόλου τυχαίο που η παραγωγή φρούτων κάθε είδους εντάσσεται με ενθουσιασμό και με πολλές προσδοκίες στο διεθνές κίνημα της Αστικής Γεωργίας, η οποία εκτός από τη λαχανοκομία, τα καλλωπιστικά και τα αρωματικά φυτά περιλαμβάνει και τους αστικούς οπωρώνες ακόμη και τα μοναχικά οπωροφόρα δέντρα της πόλης κάθε κήπου και γωνιάς.

Οι βιοκλιματικές συνθήκες του ελληνικού χώρου προσφέρονται για ιδιαίτερα μεγάλη ποικιλία οπορωφόρων δένδρων με καλή προσαρμογή και απόδοση, με δεκάδες ποικιλίες για κάθε είδος δένδρου και με άλλα τόσα ντόπια βοτανικά είδη τα οποία είτε έχουν «εξευγενιστεί» και βελτιωθεί από έλληνες ερευνητές δενδροκόμους για καλύτερη παραγωγή καρπού, ή τείνουν πλέον να εξαφανιστούν εκτοπισμένες σε μεγάλο βαθμό από ξένες ποικιλίες.

Οι αστικές περιοχές περιβάλλονται από ζώνες περιαστικού πρασίνου, γεωργικών δραστηριοτήτων κυρίως οπωροκηπευτικού χαρακτήρα και μιας ευρύτερης περιοχής ή περιφέρειας όπου ο πληθυσμός και τα είδη των δένδρων που απαντάται σε οπωρώνες ή διάσπαρτα, θα μπορούσαν να διεισδύσουν στον αστικό ιστό.

Η φυτογεωγραφία κάθε περιοχής προσδιορίζεται από συγκεκριμένα βοτανικά είδη τα οποία με σχετική ευκολία ως προς τον βαθμό προσαρμογής και βιωσιμότητας μπορούν να καταλαμβάνουν ανοιχτούς χώρους της πόλης, νησίδες, πεζοδρόμια, πεζόδρομους, αλσύλλια, προκήπια, κήπους, πάρκα, σχολικούς και βιομηχανικούς χώρους, δημόσια κτήματα (σχολεία, Παν/μια, στρατόπεδα, νοσοκομεία, αθλητικά συγκροτήματα, ρέματα, κλπ) και πολλές ακόμη διαθέσιμες επιφάνειες. Σήμερα, αυτοί οι χώροι ή καταλήγουν στην εύκολη και δαπανηρή κάλυψη με το γνωστό σε όλους «υδροβόρο γκαζόν», ή σε αναπλάσεις «περιορισμένης αισθητικής» και εν συνεχεία «παρατεταμένης» εγκατάλειψης ελλείψει κονδυλίων συντήρησης, ή μετατρέπονται σε άθλια πλακόστρωτα τα οποία ενοχοποιούνται για το «ψήσιμο» της πόλης και τη δυσφορία των κατοίκων της, όπου τους θερινούς μήνες η κατάσταση γίνεται ιδιαίτερα αφόρητη από τις υψηλές θερμοκρασίες. Τα τσιμέντα, η άσφαλτος, τα πλακόστρωτα, τα μέταλλα, τα τούβλα, τα μάρμαρα και όλα τα σκληρά υλικά απορροφούν την ηλιακή ακτινοβολία στη διάρκεια της ημέρας και την εκπέμπουν τη νύκτα κάνοντας μαρτύριο τη ζωή στην πόλη.

Προκαταλήψεις και άλλες φοβίες

Πολλά από τα γνωστά οπωροφόρα και εδώδιμα καρποδοτικά δένδρα της χώρας δεν φιλοξενούνται συχνά στους δημόσιους χώρους των ελληνικών πόλεων πλην εξαιρέσεων, όπως η ελιά, η χαρουπιά, η μουσμουλιά, η λεμονιά (όχι πολύ συχνά), η νεραντζιά, η μουριά, κάποιες συκιές και ροδιές.

Παραδοσιακά, μέσα από τις μάντρες των αρχοντικών του κέντρου και της ελληνικής «σαμπόυρμπιας» (τα καλοφυτεμένα προάστια και τις συνοικίες δορυφόρους), αλλά και των φτωχότερων σπιτιών (κυρίως σε περιόδους προ-αντιπαροχής) ξεπρόβαλαν και μοσχοβόλαγαν πορτοκαλιές, λεμονιές, κλημεντίνες, φράπες, περγαμόντα, κυδωνιές, μανταρινιές, τζανεριές, λωτόδενρα, μουσμουλιές, κερασιές, συκιές, βερικοκιές, βανίλιες, χαρουπιές, κουμαριές σε δενδρώδη μορφή, μηλιές, αχλαδιές, φιστικιές, ελιές, καρυδιές, αμυγδαλιές, κληματαριές, κορομηλιές, κ. ά.

Στις μέρες μας, στα μεγάλα αστικά κέντρα υπάρχει μια διάχυτη περιφρόνηση μεταξύ των πολιτών (κατ’ άλλους άγνοια) κυρίως για τα φυλλοβόλα δένδρα στην πόλη, ακόμα και για τους δικούς τους κήπους με το επιχείρημα ότι «λερώνουν» με τα φύλλα και τους καρπούς που ρίχνουν, την προσέλκυση εντόμων στην περίοδο ανθοφορίας, και τις απαιτήσεις που έχουν για ποτίσματα, κλαδέματα, καθαρισμούς, φυτοπροστασία και συγκομιδή.  Η αντίληψη αυτή είναι λάθος ενώ η ευθύνη γέρνει προς το κομμάτι που λέγεται «ανυπαρξία βοτανικής και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης» η οποίες ναι μεν απουσιάζουν, αλλά ούτε και προσφέρονται με τον απαιτούμενο τρόπο και κατάλληλους ανθρώπους. Όλα ανεξαιρέτως τα δένδρα ρίχνουν το φύλλωμα και τους καρπούς τους και όλα λερώνουν. Το φύλλωμά τους και το αποβάλλουν και το ανανεώνουν, με διαφορετικό τρόπο το κάθε είδος ξεχωριστά. Τα φυλλοβόλα το κάνουν πιο «πανηγυρικά» σε πυκνότερο χρόνο και σε συγκεκριμένη εποχή του χρόνου, ενώ τα υπόλοιπα το κάνουν ολόκληρη την περίοδο του χρόνου και γι’ αυτό περνάνε κάπως απαρατήρητα…!!!.

Στα μικρότερα αστικά κέντρα, τα οπωροφόρα είναι περισσότερο δημοφιλή και παρόντα στην καθημερινή ζωή των κατοίκων, ενώ το αραιότερα δομημένο περιβάλλον (μεγαλύτερη διαθεσιμότητα περιφραγμένου ιδιωτικού χώρου με αυλές και μπαχτσέδες, αλλά και δημοτικού πρασίνου μέσα στους οικισμούς, τα χωριά, τις κωμοπόλεις και περιαστικές ζώνες) επιτρέπουν την παρουσία πολλών περισσότερων οπωροφόρων δένδρων με όλα τα πλεονεκτήματα που συμβάλλουν σε μια πολύ καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τα πλεονεκτήματα

Τα οπωροφόρα δένδρα κάνουν όλη την περιβαλλοντική δουλειά που κάνουν όλα τα υπόλοιπα δένδρα της πόλης (CO2, αισθητική, σκιά, δροσιά, προσέλκυση άγριας ζωής, κλπ), αλλά προσφέρουν και τον εδώδιμο καρπό. Ο καρπός δημιουργεί πρόσθετα συναισθήματα στον κάτοικο της πόλης, αποσπά περισσότερο την προσοχή και το ενδιαφέρον των τοπικών κοινωνιών, φέρνει τον κόσμο πιο κοντά, αποκαθιστά την «αίσθηση του οικείου» και της γειτονιάς, ενώ στην περίοδο της συγκομιδής αποκτά ακόμη περισσότερη σημασία με το μάζεμα και μοίρασμα. Η συνεχής παρουσία του πολίτη κοντά στο δένδρο, αναπτύσσει ειδική σχέση γνωριμίας η οποία συμβάλλει στην ανάπτυξη εμπιστοσύνης μεταξύ «κατοίκων πόλης και εδώδιμων καρπών και διαφόρων εδεσμάτων που μπορούν να παρασκευάζουν οι ίδιοι» συγκομίζοντας αυτό που οι ίδιοι το φρόντισαν και το γνωρίζουν καλά.

Γενικώς, τα οπωροφόρα αφυπνίζουν ολόκληρες γειτονίες και ομάδες ενεργών πολιτών, προωθώντας τη «διαχείρισή» μέσα από την επιθυμία να προσφέρονται για «φροντίδα», αλλά και την πολύ δημοφιλή φάση της συγκομιδής των φρούτων. Στη σχέση αυτή συνυπάρχουν και άλλες επιθυμίες όπως η επαφή με τη φύση, η νοσταλγία για το χωριό των γονιών, η ανάγκη για ψυχική ηρεμία και ανάταση, ή άσκηση, η βοτανική και γεωργική παιδεία των παιδιών της πόλης τα οποία χάνουν την επαφή με την ύπαιθρο και τελευταίο το διατροφικό μέρος.

Τα οπωροφόρα ήταν πολύ περισσότερο δημοφιλή στους ιδιοκτήτες αστικών κήπων τον περασμένο αιώνα όταν ακόμη η μορφολογία και η πυκνότητα δόμησης των ελληνικών πόλεων άφηνε πολλά περιθώρια για τέτοιες δενδροφυτεύσεις. Τότε στις αυλές, στα προκήπια και στους πίσω λαχανόκηπους η παρουσία κάποιων οπωροφόρων από αυτά που αναφέραμε παραπάνω συντροφιά με έναν ή δύο φοίνικες, ήταν ο κανόνας. Πολλά «ίχνη» τους (σηματοδότες μνήμης) διασώζονται μέχρι και σήμερα όπου παραδοσιακοί οικισμοί και διατηρητέα κτίσματα καταφέρνουν να επιβιώνουν.  

Πρόταση, ο Σχεδιασμός του Αστικού Τοπίου με Χρήση Οπωροφόρων 

Τα οπωροφόρα προορίζονται για θέσεις καλά προστατευμένες μέσα στην πόλη, μακριά από δρόμους υψηλής κυκλοφορίας τροχοφόρων, κοντά σε σημεία συγκέντρωσης πολιτών (χώροι ξεκούρασης και περιπάτου, στάσεις λεωφορείων, πεζόδρομους, αστικά κενά και οικόπεδα, νησίδες φαρδύτερες της κόμης τους, πλατείες, αλσύλλια, κλπ).

Οι κινήσεις συλλόγων και οργανώσεων και τα «μοδάτα μαζικά» καλέσματα για αναδασώσεις ρεμάτων, λόφων, περιαστικών δασών και άλλων χώρων μέσα και έξω από τις πόλεις, θα μπορούσαν να αποκτήσουν «εναλλακτικό» περιεχόμενο και περισσότερους οπαδούς, με αλλαγή των βοτανικού υλικού και αντί να φυτεύουν ξανά και ξανά «εύφλεκτα» ή ξενικά δασικά είδη, να συμβάλλουν στην επιστροφή των ελληνικών δένδρων και φρούτων, στους κήπους, στα πάρκα, στα προαύλια των σχολείων, τις αυλές νοσοκομείων και στρατοπέδων, στους πεζόδρομους, τις ζαρντινιέρες και τις γλάστρες των μπαλκονιών και ταρατσών…

Ήδη πολλές μεγαλουπόλεις έχουν υιοθετήσει την αστική δενδροκομία με οπωροφόρα δένδρα. Παράλληλα αναπτύσσεται μια ολόκληρη δραστηριότητα γύρω από τις μεθόδους φύτευσης στην πόλη, ετοιμάζονται και μοιράζονται λίστες κατάλληλων βοτανικών ειδών, τυπώνονται οδηγοί φύτευσης και περιποίησης κατά είδος, τομέα και τοποθεσία στον αστικό ιστό και την περιαστική ζώνη. Το κίνημα Fruit City στο Λονδίνο δείχνει τον δρόμο για μια νέα αντίληψη γύρω από το αστικό Τοπίο με πρωτοπόρες ιδέες χωροθέτησης των νέων φυτεύσεων οπωροφόρων δένδρων «επί χάρτου», δημιουργία εξοπλισμού και εργαλείων συγκομιδής στην πόλη, ενημερωτικά φυλλάδια, κλπ. Η Βρετανία εισάγει μεγάλες ποσότητες φρούτων από Ισπανία, Βραζιλία, Χιλή κλπ. Ήδη η «μητροπολιτική περιοχή του Λονδίνου» παράγει σημαντική ποσότητα φρούτων όπως αχλάδια, μούρα, μήλα, κεράσια, δαμάσκηνα κλπ.

Στη χώρα μας η ποικιλότητα των δένδρων είναι πολύ μεγαλύτερη και ήδη πολλά από τα δένδρα που αναφέραμε παραπάνω θα μπορούσαν να κατακτήσουν το δικό τους έδαφος στον αστικό χώρο μέσα από οργανωμένη προσέγγιση, κυρίως από ομάδες πολιτών και ολόκληρες γειτονιές και γιατί όχι από «ανοιχτόμυαλες» τοπικές αυτοδιοικήσεις που διαθέτουν καλά στελεχωμένες γεωπονικές υπηρεσίες. Η τοπική αυτοδιοίκηση θα μπορούσε να  προσφέρει το φυτικό υλικό, να ορίζει τα σημεία φύτευσης, και προτείνει ένα «σύστημα υιοθεσίας» οπωροφόρων από τους πολίτες, από επιχειρήσεις, σχολεία, την εκκλησία και άλλες τοπικές κοινωνικές ομάδες. Από την προσπάθεια δεν αποκλείονται οι ιδιώτες που διαθέτουν χώρους για οπωροφόρα (αυλές, κήποι και προκήπια). Αντίθετα αυτοί καλούνται πρώτοι να ασπαστούν ένα τέτοιο κίνημα.

Posted in Βοτανική, Κηποτεχνία | Tagged , , , , , | Leave a comment

Τα δέντρα λένε «ως εδώ» με την Κλιματική Αλλαγή

dentra-klimatiki-allagi-125413-2-696x385

Τα δέντρα, ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία στη μάχη κατά της Κλιματικής Αλλαγής λόγω των τεραστίων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα που απορροφούν, διακόπτουν σταδιακά την πρόωρη ανάπτυξη φύλων που προκαλεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

Η χρονική μετάθεση των εποχών, όπως αυτή γίνεται αντιληπτή από την πρόωρη άνοιξη και το παρατεταμένο (και πιο υγρό) καλοκαίρι έχει προκαλέσει την ανάπτυξη των φύλλων νωρίτερα από ότι συνέβαινε στο παρελθόν.

Κάθε χρόνο που περνάει, τα δέντρα βγάζουν φύλλα ολοένα πιο νωρίς την άνοιξη, εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής. Όμως, φαίνεται πως τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με μια νέα διεθνή επιστημονική έρευνα, τα δέντρα έχουν αρχίσει να«απεργούν», καθώς δείχνουν μια τάση να σταματήσουν αυτή την πρόωρη ανάπτυξη φύλων.

Ερευνητές, του Πανεπιστημίου του Πεκίνου με επικεφαλής τον Γιονγκσούο Φου μελέτησαν στοιχεία για πολλά κοινά δέντρα, όπως οξιές, σημύδες και καστανιές, σε 1.245 τοποθεσίες από τη Δανία ως τη Βοσνία. Όπως διαπιστώθηκε, τόσο στην περίοδο 1980-1994, όσο και 1999-2013, τα φύλλα των δέντρων φύτρωναν όλο και πιο πρόωρα, κατά μέσο όρο περίπου 13 μέρες νωρίτερα στη διάρκεια των 30 τελευταίων ετών.

Όμως, κατά τη δεύτερη περίοδο (1999-2013) ο ρυθμός μεταβολής ήταν μικρότερος από ό,τι στην περίοδο (1980-1994) σε ποσοστό περίπου 40%.

Με άλλα λόγια, τα φύλλα συνεχίζουν να εμφανίζονται πιο νωρίς, ωστόσο η διαδικασίαεπιβραδύνεται με συνέπεια ορισμένοι επιστήμονες να προδικάζουν ακόμα και διακοπή της πρόωρης δημιουργίας φύλλων.

Δεδομένου ότι η πρόωρη δημιουργία φύλλων μεταφράζεται σε μεγαλύτερο όγκο απορροφούμενου διοξειδίου του άνθρακα η επιβράδυνση «υποδηλώνει μια τρέχουσα και πιθανώς μελλοντική εξασθένηση της ικανότητας των δέντρων να απορροφούν περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα» αναφέρει ο Φου.

Προηγούμενες αντίστοιχες μελέτες βασίζονταν σε δενδρύλλια ή κλαδιά που εξετάστηκαν σε συνθήκες εργαστηρίου και όχι στη φύση.

—Γιατί τα δέντρα βγάζουν φύλλα νωρίτερα

Ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι αρκετά δέντρα προσπαθούν να προστατευθούν με τον δικό τους τρόπο από τη συνεχή άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη. Πολλά είδη δέντρων χρειάζονται μια περίοδο χαμηλών θερμοκρασιών, προτού είναι έτοιμα να βγάλουν φύλλα την άνοιξη.

Αυτός ο βιολογικός μηχανισμός εξασφαλίζει στα δέντρα ότι θα βγάλουν φύλλα όταν ο χειμώνας θα έχει παρέλθει οριστικά και ότι τα φύλλα τους δεν θα ξεραθούν.

Επειδή όμως, λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι καιρικές συνθήκες έχουν γίνει πιοαπρόβλεπτες, τα δέντρα είναι πιθανό ότι παύουν να βγάζουν φύλλα ακόμη πιο νωρίς, προκειμένου να μειώσουν τον κίνδυνο μιας πιθανής ζημιάς τους.

Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature».

(Αναδημοσίευση από econews)

Posted in Βοτανική | Tagged , | Leave a comment